Yeme bozukluğu, bir kişinin yemek yeme davranışlarında anormal ve sağlıksız olmayan farklılıklar göstermesine neden olan bir sağlık durumudur. Bu farklılıklar, yemek yeme sıklığı, miktarı ve türü gibi değişikliklerle ortaya çıkabilir ve kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir. Yeme bozuklukları, anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve binge eating bozukluğu gibi farklı türleri olabilir. Bu bozuklukların tümü, doğru bir şekilde tanınıp tedavi edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Yeme Bozukluğu Çeşitleri
Yeme bozukluğu, anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve binge eating bozukluğu gibi farklı türleri olan bir sağlık durumudur. Aşağıda bu türlerin daha detaylı bir açıklaması verilmiştir.
Anoreksiya Nervoza
Bu tür yeme bozukluğu, kişinin kendine güvensizlik duygusu, güçsüzlük ve kilo almayı önleme endişesi nedeniyle aşırı derecede az yemesiyle ilgilidir. Bu kişiler, kendi vücut ağırlıklarını kontrol etmeye çalışır ve aşırı kilo verirler. Anoreksiya nervoza, aşırı kilo vermeyi hedefleyen diyetler ve ekstra fiziksel aktivite gibi davranışlarla birlikte görülebilir. Bu bozukluk, kişinin vücut ağırlığının normal olmasına rağmen, kendi kendine göre düşük olduğuna inanmasına neden olabilir.
Bulimiya Nervoz
Bu tür yeme bozukluğu, kişinin aşırı yeme dönemlerine (binge) ve bunları takiben kilo vermeyi amaçlayan davranışlara (purge) sahip olmasıyla ilgilidir. Bu davranışlar, mide boşaltıcı ilaçların kullanılması, aşırı derecede fiziksel aktivite yapılması veya mide boşaltıcı işlemler yapılması gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Bu bozukluk, kişinin kilo vermeyi amaçlamasına rağmen, vücut ağırlığının normal olmasına rağmen, kendi kendine göre fazla olduğuna inanmasına neden olabilir.
Binge Eating Bozukluğu
Bu tür yeme bozukluğu, kişinin aşırı yeme dönemlerine (binge) sahip olmasıyla ilgilidir. Bu kişiler, aşırı derecede yemek yer ve kilo alırlar, ancak daha sonra bu yemeklerden dolayı pişmanlık duyarlar. Bu bozukluk, kişinin yeme davranışlarını kontrol etme yetisini kaybetmesine ve yemeğe aşırı derecede bağımlı hale gelmesine neden olabilir. (Tıkanırcasına yeme bozukluğu olarak da adlandırılır.)
Yeme Bozukluğu Tedavisi
Yeme bozukluğu tedavisi, kişinin yaşı, cinsiyeti, bozukluğun türü ve ciddiyeti gibi faktörlere göre değişebilir. Tedavinin amacı, kişinin sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmasını ve bu bozukluğun neden olduğu fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarının önlenmesini veya giderilmesini sağlamaktır. Yeme bozukluklarının tedavisi genellikle şu yöntemlerden bir veya birkaçının kombinasyonu olarak gerçekleştirilebilir:
- Psikolojik terapi: Bu tür terapi, kişinin yeme davranışlarının altındaki psikolojik nedenleri keşfetmeyi ve bu nedenlerle başa çıkmayı hedefler. Örneğin, anoreksiya nervoza olan bir kişinin, kendine güvensizlik duygusunu azaltmayı ve güçsüzlük endişesini yönetmeyi öğrenmeyi hedefleyebileceği terapiler olabilir.
- İlaç tedavisi: Bu tür tedavi, belirtileri azaltmak ve kişinin daha iyi bir şekilde terapilere yanıt vermesine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir. Örneğin, anksiyete ve depresyon gibi ruhsal sağlık sorunlarının yanı sıra yeme bozukluklarının belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilecek ilaçlar kullanılabilir.
- Beslenme danışmanlığı: Bu tür danışmanlık, kişinin sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmasına yardımcı olur. Bu, doğru miktarlarda ve çeşitlerde yiyecekleri tüketmeyi öğrenmeyi hedefleyen bir danışmanlıktır.
- Fiziksel aktivite: Belirli bir yeme bozukluğu olan kişilerin, doğru bir şekilde yönetilen fiziksel aktivite rutinlerine katılmaları, sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmalarına yardımcı olabilir.
- İşbirlikçi sağlık hizmetleri: Bu tür hizmetler, kişinin sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmasına yardımcı olmak için birçok farklı uzmanı bir araya getirir. Örneğin, bir psikiyatr, bir psikolog, bir beslenme uzmanı ve bir fiziksel aktivite uzmanı gibi uzmanlar bir araya gelerek kişinin ihtiyaçlarına göre bir tedavi planı oluşturabilirler.
Yeme Bozukluğu Hastalığı Nasıl Anlaşılır?
Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle yemek yeme davranışlarında anormal ve sağlıksız olmayan farklılıklar gösterirler. Bu farklılıklar, yemek yeme sıklığı, miktarı ve türü gibi değişikliklerle ortaya çıkabilir ve kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir. Yeme bozukluklarının belirtileri, kişiden kişiye değişebilir, ancak bazı yaygın belirtiler şunlar olabilir:
- Aşırı kilo verme veya kilo alma: Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle aşırı derecede kilo verirler veya kilo alırlar.
- Aşırı yeme dönemlerine (binge) sahip olma: Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle aşırı derecede yemek yer ve bunu takiben pişmanlık duyarlar.
- Yemek yeme davranışlarını gizleme: Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle yemek yeme davranışlarını gizler ve bu davranışlarını saklar.
- Yemek yeme davranışlarının kontrolünü kaybetme: Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle yemek yeme davranışlarını kontrol etme yetisini kaybeder ve yemeğe aşırı derecede bağımlı hale gelirler.
- Aşırı kilo vermeyi amaçlayan davranışlara (purge) sahip olma: Yeme bozukluğu olan bireyler, genellikle kilo vermeyi amaçlayan davranışlara sahip olabilirler ve bu davranışlar, mide boşaltıcı ilaçların kullanılması, aşırı derecede fiziksel aktivite yapılması veya mide boşaltıcı işlemler yapılması gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
Yeme Bozukluğuna Sahip Kişilere Öneriler
- Bir sağlık profesyoneline başvurun: Yeme bozukluğu olan bir bireyin bir sağlık profesyoneline başvurması önemlidir. Bu profesyonel, bireyin durumunu değerlendirerek doğru tanı ve tedavi yöntemlerini belirleyebilir.
- Tedavinize uyun: Eğer bir yeme bozukluğu olan bir birey, bir sağlık profesyoneline başvurmuş ve tedavi almaya karar vermişse, tedavinin tüm adımlarına uymalıdır. Bu, bireyin tedavinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine ve sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmasına yardımcı olacaktır.
- Sağlıklı yiyecekler tüketin: Yeme bozukluğu olan bir bireyin sağlıklı yiyecekler tüketmesi önemlidir. Bu, doğru miktarlarda ve çeşitlerde yiyecekleri tüketmeyi hedefleyen bir beslenme planı olabilir.
- Fiziksel aktivite yapın: Yeme bozukluğu olan bir bireyin, doğru bir şekilde yönetilen fiziksel aktivite rutinlerine katılması, sağlıklı bir şekilde yemek yeme davranışlarını kazanmasına yardımcı olabilir.
- Destek alın: Yeme bozukluğu olan bir bireyin, sevdiklerinden destek alması önemlidir. Bu, bireyin tedavinin etkin bir şekilde gerçekleştir
Yeme Bozukluğunu Konu Film ve Diziler
Filmler
- “To the Bone” (2017)
- “The Moth Diaries” (2011)
- “Thin” (2006)
- “Dare” (2009)
- “Butterfly Effect” (2018)
Diziler
- “To the Bone” (2017)
- “13 Reasons Why” (2017-2021)
- “Euphoria” (2019- )
- “The Mothman Prophecies” (2017- )
- “My Mad Fat Diary” (2013-2015)